FED Faiz Artırırsa Ne Olur?

FED Faiz Artırırsa Dolar Ne Olur?

Önce ekonomi piyasalarında dillendirilen son bir iki yıldır da herkesin diline düşen bir olasılık ve beklenti haline geldi Amerikan Merkez Bankası FED’in faiz artırması. Peki Fed faiz artırması bizleri etkiler mi, etkiler ise nasıl etkiler bunu anlayabilmek için önce biraz geçmişe gitmekte yarar var.

Geçmişte Ne Oldu?

Herkesin hatırladığı gibi ABD’de 2007’de başlayıp 2008’de yatırım bankası Lehman Brothers’ın batması ile zirve noktaya ulaşan bir emlak-bankacılık krizi baş göstermiş ve bu kriz hemen hemen tüm dünyayı etkisi altına almıştı. Krizin başlangıcından itibaren insanların tüketim ve yatırım harcamalarını kısmaları ciddi şekilde tasarrufa yönelmeleri ya da artan işsizlik gibi durumlar nedeniyle kriz gittikçe derinleşen bir hal almıştı.

Söz konusu krizi atlatabilmek için büyük merkez bankaları parasal genişleme yoluyla faizlerin inmesini sağlayıp piyasayı canlandırmayı amaçladı. FED de bu bankaların başında geliyordu.

Bu süreç içerisinde FED bankaların elindeki tahvili alıp onlara nakit veriyor bu suretle piyasaya dolar sürüyordu. Parasal Genişleme (QE) denilen bu işleme 2008 son çeyreğinde başlayan FED üçüncü ve son parasal genişlemeyi 2013 Ocağında sonlandırdı. Yaklaşık 4 yıl süren bu parasal genişlemelerde piyasaya arz edilen doların son bir iki yüzyıl içinde arz edilenden daha fazla olduğu tahmin edilmektedir. Şöyle ki parasal genişleme öncesi dolar arzı 900 milyar dolar civarında iken parasal genişlemeler bittiğinde 4,5 trilyon dolar seviyesini aşmıştı. Hatta o kadar çok arz oldu ki ekonomi çevrelerinde FED’in bu işlemi helikopterden sokaklara para saçmakla eş tutuldu.

Bizi Nasıl Etkiledi?

Doğası gereği sermaye/para, kazancın az olduğu alandan/ülkeden çıkıp kazanç beklentisinin yüksek olduğu alanlara doğru hareket eder. FED’in yukarıda bahsettiğimiz parasal genişlemeleri hem ABD’de reel faizlerin negatif düzeylere inmesine hem de arz edilen paranın da faiz oranlarının daha yüksek olduğu gelişmekte olan ülkelere yönelmesine sebep oldu.

Bu inanılmaz boyuttaki para akışından doğal olarak Türkiye de nasibini aldı ve özellikle faiz oranlarında ciddi düşüşler meydana getirdi. Faiz oranlarındaki bu düşme tüm sektörleri canlandırdığı gibi ekonomik büyümeyi de tetikledi. Düşük faizli mortgage kredileri sayesinde konut satışları rekorlar kırarken inşaat sektörü ciddi büyüme gösterdi. Özetle FED’in krizden çıkmak için yapmış olduğu hamleler Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin büyümesini finanse etti ve halen de ediyor denebilir.

Bundan Sonra Ne Bekliyor?

FED en son parasal genişlemesi QE 3’ü sonlandırmayı planladığını 2013 bahar aylarında açıkladı ve 2014 Kasım’ında sonlandırdı. Bu süreçten sonra FED’in faiz oranlarında artışa gideceği beklenmeye başladı ve bu beklenti gerek kurlarda gerekse faiz oranlarında dalgalanmalara sebep oldu.

FED’in ABD ekonomisini krizden çıkarmak amacıyla yaptığı bu atılımlar ekonominin rayına girmesi ile yeni bir tehdit unsuru olmaya başladı ekonomi için: enflasyon.

Ekonomik durgunluk varken insanlar paraları olsa dahi harcamaktan, tüketim yapmaktan çekinirler ancak ekonomide canlanma emareleri baş gösterdiğinde kazandıklarına ilave olarak daha önce ihtiyat amaçlı sakladıkları paralarını dahi kullanma yoluna gidebilirler. Talepteki bu ani artış da enflasyonu beraberinde getirir.

Ekonomide işsizlik oranlarının düşmesi, saatlik asgari ücretin artması, konut satışlarının artması vs. canlanma emareleri görmesiyle parasal genişlemeyi sonlandıran FED, bu canlanma emarelerinin ciddiye alınacak düzeye gelmesiyle enflasyonu önlemek için piyasaya daha önce arz ettiği dolarları piyasadan çekmek için faiz oranlarını artırma yoluna gidecektir.

FED’in faiz oranlarını artırması parasal genişleme döneminde faiz oranları nispeten yüksek olan ülkelere giden dolarların tekrar ABD’ye dönmesini sağlayacak, bu da söz konusu ülkelerde hem kur hem de faiz oranlarında artışa sebep olacaktır.

Bir önceki yazımız olan Banka Kartlarında Hesap Numarası Nerede Yazar? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

kredi
kredi
Kredi, finans ve bankacılık sektöründe insanların bilmedikleri önemli unsurları paylaşarak bilgi edinmeleri amaçlanmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...