Geleneksel Para Politikası Aktarım Mekanizması Nedir?

Para politikası

1929 Dünya Ekonomik Bulanımı veya diğer ismi ile Büyük Buhran’ın ardından klasik iktisatçıların görüşlerinin tersine ekonomik istikrarın sağlanabilmesi için devlet müdahalesinin şart olduğu anlaşılmıştır. Ekonomik istikrar için devlet müdahalesi gerektiği görüşü günümüze kadar farklı şekillerde yorumlanması ile birlikte günümüzde ekonomik istikrarı sağlamak büyük ölçüde merkez bankalarının görevi haline gelmiştir.

Merkez bankaları asli görevi olan fiyat istikrarını sağlamak için piyasadaki para miktarına müdahale etme yoluna başvurur. Günümüzde satın alma aracı olarak sadece para kullanılmaması nedeniyle merkez bankaları sadece darphanede basılan paraları kontrol ederek para arzını kontrol edemiyor. Bu yüzde merkez bankaları piyasadaki para miktarına ve para benzeri satın alma araçlarının miktarını belirlemek için para politikası araçlarını kullanıyor.

Merkez bankalarının belirledikleri hedeflere ulaşılabilmesi için uygulayacakları para politikalarının makroekonomide etkilerini ölçmeleri gerekiyor. Para politikalarının etkisini ölçmek içinde parasal aktarım mekanizmaları kullanılıyor. Parasal aktarım mekanizması toplam talep ve enflasyonu etkileme süreci olarak tanımlanıyor.

Geleneksel Para Politikası Aktarım Mekanizmaları Nelerdir?

2008 küresel finans krizi ile parasal aktarım mekanizmalarında değişimler görülmeye başlanması ile birlikte uzun bir zamandır kullanılan geleneksel para politikası aktarım mekanizmaları faiz oranı kanalı, kredi kanalı ve hisse senedi kanalından oluşuyor.

Faiz Oranı Kanalı

Keynes’in IS-LM modeline dayanan faiz oranı kanalı en geleneksel aktarım kanalıdır. Bu kanal parasının marjinal maliyetini değiştirerek toplam tüketim harcamalarını ve yatırım harcamalarını etkiler.

İlgili  Bireysel Emeklilik Devlet Teşvik Oranı

Faiz oranlarındaki artış tüketicileri tasarrufa yönelttiği için faiz oranlarının artırılması halinde tüketim harcamaları düşer. Aynı zamanda faizler arttırılırsa sermeyenin maliyetinin artması nedeniyle ve tüketim harcamalarının azalması nedeniyle yatırımcıların yatırım harcamaları da düşer.

Kredi Kanalı

Keynesyen faiz yaklaşımının eleştirilmesi ile ortaya çıkan ve faiz oranlı kanalın tamamlayıcısı niteliği taşıyan kredi kanalı kredi faizinin para piyasası faizinden farklı olabileceği görüşünün bir ürünü olarak geleneksel para politikası aktarım mekanizmaları arasın yer alıyor. Kredi kanalı banka kredi kanalı ve bilanço kanalı olarak iki aktarım mekanizmasından oluşuyor.

Banka kredi aktarım mekanizması kanalı göre merkez bankasının uyguladığı para politikası banka mevduat ve kredi miktarını etkiliyor. Merkez bankasının genişletici bir politika belirlemesi halinde banka rezervleri artacağı için dolaşımdaki para miktarı artacaktır.

Bilanço kanalında ise asimetrik bilginin ters seçim veya ahlaki tehlike sebep olması görüşün yer alıyor. Bu görüşe göre bilançosu bozulan işletmeler bilançolarının bozulmasını saklayarak kredi alarak borçlarını öderler ve yatırım fonlarının düşmesine neden olurlar.

Hisse Senedi Kanalı

Merkez bankalarının belirledikleri ve uygulamaya koydukları para politikaları hisse senetlerine olan talebi ve hisse senetlerinin değerini etkiler. Bu yüzden para politikası seçimleri hisse senedi alan tüketicilerin servetini ve hisse senedi ihraç eden firmaların yatırım harcamalarını etkiler.

Bir önceki yazımız olan Çek Kırdırma Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

İlgili  Bank’O Card Axess Gold Başvurusu
kredi
kredi
Kredi, finans ve bankacılık sektöründe insanların bilmedikleri önemli unsurları paylaşarak bilgi edinmeleri amaçlanmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...